Thường thì khi chưa thành tựu về một
điều gì chúng ta cảm thấy không vui. Nhưng khi đã toại nguyện, đã có
những gì mong ước thì cũng chỉ vui được một thoáng rồi qua nhanh. Thực
chất thì chưa được hay đã được đều có nỗi khổ riêng, vì cái tâm mong
muốn của con người dường như không có điểm dừng.
Cuộc sống luôn biến động, mọi thứ
thoắt ẩn thoắt hiện, có đó rồi không đó. Không ít người đã tự chiêm
nghiệm và tìm cho mình con đường sống hạnh phúc, vui sướng đích thực. Họ
chợt nhận ra rằng, “không còn sầu lo” là người sung sướng nhất trên
đời.
“Một thời, Tôn giả Na-già-bà-la ở
trong thành Lộc Dã. Khi ấy có một Phạm chí già lụ khụ, xưa có quen biết
chút ít với Tôn giả Na-già-bà-la, đến chỗ Na-già-bà-la thăm hỏi rồi ngồi
một bên.
Bấy giờ Phạm chí bảo Na-già-bà-la:
- Trong các sự vui, nay ông thật là sung sướng nhất.
Na-già-bà-la nói:
- Ông xem những nghĩa gì mà nói trong các sự vui, tôi sung sướng nhất?
Bà-la-môn đáp:
- Trong bảy ngày vừa qua, tôi có bảy
đứa con trai chết, những đứa này đều dũng mãnh, tài cao, trí tuệ ít
người bì kịp, rồi trong sáu ngày gần đây, mười hai người làm cũng bị vô
thường, họ rất siêng năng không có lười biếng. Kế đó năm ngày, bốn anh
em của tôi chết, họ biết nhiều kỹ thuật, việc gì cũng làm được. Rồi cách
bốn ngày, cha mẹ tôi mạng chung, tuổi vừa trăm tuổi bỏ tôi mà qua đời.
Cách đây ba ngày, hai vợ tôi lại chết, họ dung mạo đoan chánh, thế gian
ít có. Trong nhà tôi lại có tám hầm trân bảo, hôm qua đi tìm mà không
biết chỗ. Ngày nay, như tôi gặp chuyện khổ não này không thể tính kể; mà
Tôn giả thì hôm nay xa lìa hẳn hoạn nạn đó, không còn sầu lo, chỉ lấy
đạo pháp làm vui thú. Tôi quán nghĩa này rồi mới nói: “Trong các sự vui,
ông là sung sướng nhất”.
Khi ấy Tôn giả Na-già-bà-la bảo Phạm chí kia rằng:
- Tại sao ông không tìm cách khiến cho bao nhiêu người ấy đừng chết?
Phạm chí đáp:
- Tôi cũng làm nhiều cách để mong
không chết và không mất của tiền, tôi cũng tùy thời bố thí tạo công đức,
cầu khẩn chư thiên, cúng dường các trưởng lão Phạm chí, ủng hộ chư
thần, tụng các chú thuật, cũng hay xem tinh tú, rồi cũng trộn cỏ thuốc,
cũng đem thức ăn uống ngon ngọt cho họ lúc nguy ngập. So như thế mà
chẳng thể xứng hợp, chẳng thể cứu được mạng họ.
Khi ấy Tôn giả Na-già-bà-la liền nói
kệ: Có thuốc, các chú thuật/ Đồ y phục, uống ăn/ Tuy thí mà vô ích/ Còn
ôm thân khổ hạnh. Cho dù tế miếu thần/ Hương hoa và tắm rửa/ So sánh
nguồn gốc này/ Không thể trị liệu được. Giả sử cho các vật/ Tinh tấn trì
Phạm hạnh/ So sánh nguồn gốc này/ Không thể trị liệu được.
Phạm chí bèn hỏi:
- Nên thi hành pháp gì để không bị khổ não này?
Tôn giả Na-già-bà-la liền nói kệ: Gốc ân ái vô minh/Nổi các hoạn khổ não/Điều ấy diệt không sót/Mới không có khổ nữa”.
(Kinh Tăng nhất A-hàm, tập III, phẩm 41, Mạc úy [trích], VNCPHVN ấn hành, 1998, tr.67)
Thì ra, tham ái và vô minh chính là
cội nguồn của mọi lo sầu, khổ não. Khổ đau có mặt trong tất cả mọi
người, không chừa một ai. Người đời, hàng Phật tử tại gia hoặc xuất gia
đều không ngoại lệ. Ai thực hành Bát Thánh đạo, thắp sáng đèn tâm, diệt
tận tham ái thì người ấy thoát khổ, không còn sầu lo, là người sung
sướng nhất.
Cuộc hội thoại giữa Tôn giả
Na-già-bà-la và người bạn già Phạm chí đã soi sáng cho chúng ta rất
nhiều điều. Các pháp hữu vi đều vô thường, có sinh ắt có diệt, trong
niềm vui đã tiềm ẩn nỗi buồn v.v... Bản chất của cuộc đời là vậy. Nên
những người con Phật chúng ta, muốn có hạnh phúc đích thực, trở thành
người sung sướng nhất, hãy chuyển hóa và đoạn tận tham ái, vô minh nơi
chính mình.
Nguồn: ST & Tổng hợp từ Internet: Quỳnh Như (XemTuong.net)
×
Được tài trợ bởi XM
